DÜNYA MARKSİST İKTİSATÇILAR KONGRESİ

Yazar Cem Kızılçeç (Erim Demirtaş İletisi) 
WAPE; 100’e yakın Marksist iktisatçının 2006 yılında Şanghay’da bir araya gelerek neo-liberal dalgaya ve kapitalist ekonomi politiğe karşı güçlerini birleştirdiği bir Birlik…Bu forumun başlıca konu başlıklarını, Marksizmin tarihinde ve günümüz dünyasında emek ve sermaye arasındaki sınıf mücadelesi üzerine teoriler; burjuva ekonomi politiğinin eleştirisi; dünyada emperyalizm ve barış hareketleri; işçi ve sendika hareketlerinin teori ve pratiği gibi önemli konular oluşturacak. Bu yılki foruma 200’e yakın tebliğ sunulması bekleniyor…
WAPE nedir?
WAPE, 100’e yakın Marksist iktisatçının 2006 yılında Şanghay’da bir araya gelerek neo-liberal dalgaya ve kapitalist ekonomi politiğe karşı güçlerini birleştirdiği bir Birlik olarak oluşturuldu. Dünyanın bütün bölge ve ülkelerinden Marksist iktisatçılar uzun süren bir müzakere sürecinden geçerek, Birliğin tüzük, program ve kuruluş manifestosunu hazırlama başarısını gösterdiler. Birliğin merkezi olarak Hong Kong en uygun yer olarak kabul edildi.

Birliğin kurucu konseyinde ağırlıklı olarak akademik ve politik profili yüksek isimler bulunmakla birlikte, Birlik yetkililerinden aldığımız bilgilere göre üniversite öğrencileri, aktivistler ve ilgi duyan kişiler üye olabiliyor ve katkıda bulunabiliyor.
Düşünce farklılıklarını ortak hedeflere karşı birleşmek açısından bir engel olarak görmeyen kurucular, bu yaklaşımı Birlik yönetim organlarına yansıtmış görünüyor. Başkan Cheng Enfu Çin’in en önemli ekonomi teorisyenlerinden ve aynı zamanda Pekin’deki Marksizm Akademisi Akademik Bölüm Başkanlığı’nı yürütmekte. Başkan yardımcısı Japonya Kyoto Üniversitesi’nden Prof. Hiroshi Ohniski, Japonya’nın önde gelen Marksist iktisatçılarından. Diğer başkan yardımcısı Prof. David Kotz, ABD Massachuthes Üniversitesi profesörlerinden ve Sovyetler Birliği ve Rusya ekonomi politiği üzerine dünyanın önde gelen araştırmacılarından biri. David Kotz, Amerikan emperyalizmine ve Irak’taki saldırgan savaşa ilişkin yaptığı olgun analizlerle tanınıyor. Uluslararası bir üne sahip Marksist nitelikte Bilim Doğa ve Toplum dergisi editörü ve ABD Minnesota Üniversitesi emeritus fizik profesörü Ervin Marquit de kurucu mecliste bulunuyor. Bunların yanında Batı Avrupa, Rusya ve Hindistan’dan da Bruce Cronin, Simon Mohun, Jean Claude Delaunay, Peter Fleissner, Vamsi Vakulabharanam, Josef Baum, Bessanov Boris gibi tanınmış isimler Birliğe ön ayak oldular.
Birliğin amaç ve hedefleri
Birliğin programının 3. maddesi şu şekilde formüle edilmiş:
“WAPE’nin akademik temeli ve çıkış noktası; Marksist ekonomik paradigmaların özünü oluşturan unsurları -emek değer teorisi gibi- savunmada ısrarlı olmak, kamusal mülkiyetin üstünlüğünü ve sosyalizmin ve komünizmin teorisini savunmak. WAPE’nin hedefleri, modern Marksist ekonomi bilimini kullanarak dünya ekonomisini analiz etmek ve incelemek, böylece gelişmenin yasalarını ve mekanizmalarını açığa çıkarmak; Marksist ekonomiyi aktarmak, geliştirmek ve ileriye taşımak; dünyada ve ulusal düzeylerde ekonomik ve sosyal iyileştirmeleri teşvik etmek için uygun politikalar önermek; bütün dünya halkları için refahın gelişmesine ve iyileşmesine katkıda bulunmak.”
Birliğin şu anda İngilizce ve Çince yayın yapan bir web sitesi bulunuyor ve bilimsel makaleler ile Birlik haberlerine yer veriyor. Birliğin kuruluş manifestosu şu görüşlere yer veriyor:
“Bugün globalizme karşı ve ondan yana sesler her yerde duyulmakta. Globalizm meselesi, bütün ülkelerin hükümetleri, genel kamuoyu ve dünyanın birçok akademisyeni tarafından incelenmesi gereken en önemli sorunlardan birisi olarak öne çıkmakta. Bizler dünyanın 15 ülkesinden Marksist iktisatçılar olarak Şanghay’da 2-3 Nisan tarihlerinde kafa kafaya vererek güçlerimizi birleştirdik. Bu forumda ekonomik globalleşme ve çağdaş Marksist ekonomi konularını tartışarak aşağıdaki ortak zemini belirledik.
Ekonomik globalleşme iki yönden tanımlanabilir ve açıklanabilir: Birincisi genel olarak ekonomik ilişkiler ve üretici güçlerin durumu açısından. Bu anlamda ekonomik globalleşme terimi üretimin çeşitli faktörlerinin ulusal sınırları aşarak artan bir hızla gelişmesi ve öte yandan ülkeler arası ekonomik ilişkilerin ve faaliyetlerin artan karşılıklı ilişkilenmesi. İkincisi: günümüzdeki ekonomik ilişkilerin öne çıkan niteliğine baktığımızda, ekonomik globalleşme, kapitalist üretim tarzının kontrol ve genişlemesinin ABD ve diğer gelişmiş kapitalist ülkeler egemenliğinde artması olgusunu yansıtmaktadır. Ekonomik globalleşme olgusu karsısında, onu tamamen olumlayan veya olumsuzlayan sosyo-ekonomik stratejiler ve politikalar formüle edilmesi arzu edilir değildir.
Günümüzün kapitalizmi, global kapitalizm veya neo-liberal kapitalizm olarak da isimlendirilen bu süreç, bir yanda insanların sosyal ve ekonomik potansiyelleri ile öte yanda dünya halklarının kendi deneyleriyle ortaya çıkardığı yaşanan güncel olumsuz sonuçları arasında artan derin bir çelişme oluşturmuştur. Günümüzde kapitalist dünyanın bazı parçalarında, özellikle Doğu Avrupa, Latin Amerika ve Afrika’nın birçok bölgesinde büyük bir ekonomik gerileme ortaya çıkmıştır. Kapitalist Dünyanın diğer bazı bölgelerinde bir miktar ekonomik gelişme yaşanmıştır, fakat bu gelişme ile birlikte ciddi olumsuz sosyal ve ekonomik olgular oluşmuştur. Bunlar arasında artan eşitsizlik, güvensizlik ve işsizlik, halk için sosyal hizmetlerin azalması ve çevresel bozulma sayılmalıdır. Dünyanın bütün ülkelerinde dünya ekonomisinin neo-liberal biçimi sosyal ve ekonomik ilerlemeyi engellemiştir. Bugün global neo-liberal kapitalist dünya düzeni artan problemler ve meydan okumalar ile karşı karşıya bulunmaktadır. İçinde bulunduğumuz günler, dünyanın bu sisteminde değişim ve yeni bir yönelimin gündemin merkezine doğru geldiği bir dönemdir. Marksist ekonomi politiğin bu şartlarda, tartışmalarda ve dünyanın sosyo-ekonomik sistemlerinin geleceğinin yeniden şekillendirilmesinde önemli rol oynayabileceği görülmektedir.
Neo-klasik ekonomi politik bilimi tipik yapısıyla ekonomik sistemlerin bilimsel analizinde bir öneri getirememektedir. Aksine neo-liberal kapitalizmi bütün akıldışı çizgileri ile haklı göstermeye ve parlatmaya hizmet etmektedir. Bu akımın bakış açısı dünyanın birçok bölgesinde egemen hale gelmiştir. Ve önerdiği politikalar dünya halklarına muazzam yükler getirmiş, sosyal ve ekonomik problemlerin çözümüne engel olunmasına hizmet etmiştir.
Marksist ekonomi-politik günümüz dünyasının ekonomisinin ve aynı zamanda sosyalist sitemlerin analizinde en sağlam temeli sunmaktadır. Marksist ekonomi politik dünya ekonomisinin ciddi problemleri karşısında ilerici çözümler üretilmesinde önemli bir temel oluşturmaktadır. O aynı zamanda dünya çapında kapitalizmin yerini sosyalizm/komünizme bırakması yönelimine işaret etmekte ve ışık tutmaktadır. Bu yönelim, eğer insanlık sosyal ve ekonomik potansiyellerine ulaşmayı başaracak ise, bir gerekliliktir.
Bizler Maarksist ekonomi politiği geliştirmeye ve onu insanlığın günümüzde karşı karşıya kaldığı problemlere uygulamaya ve analiz aracı olarak kullanmaya kararlıyız. Bu doğrultuda dünya ölçeğinde Marksist ekonomi politikçiler arasındaki bağları geliştirmeyi ve onların ortaklaşa projeler geliştirmelerini kolaylaştırmayı hedefliyoruz. Bizler akademik alandaki çalışmalarda, kamuoyunun ilgilendiği tartışmalarda ve diğer alanlarda, çağdaş Marksist ekonomi politik biliminin rolünü ve ağırlığını arttırmak için çaba göstermek istiyoruz. Bizler belirli meseleler üzerinde Marksist ekonomi politikçilerin farklı bakış açılarına sahip olduklarını kabul etmekle birlikte, ortak yönlerimizin farklıklarımızdan daha önemli olduğunu düşünüyoruz.
Bütün dünyanın ekonomi politikçileri birleşin!”
Türkiye katılımı eksik
Birlik kurucuları ile yaptığımız görüşmede, Türkiye’den birçok Marksist iktisatçıyı tanıdıklarını, fakat kuruluş çalışmalarının ilk aşamasında yeterli teması kuramadıklarını kabul ettiler. En kısa zamanda bu eksiği gidermek istediklerini ve Türkiye’den önemli bir katılım beklediklerini de belirttiler. Birlik, Ekim 2007 forumundan sonra, 2008 yılı Mayıs ayında Pekin’de toplanmayı planlamakta. Daha sonraki forumların da yer ve tarihleri şimdiden belirlenmiş bulunuyor.

İlgilenen okurlarımız için Birliğin web sitesinin adresini veriyoruz: www.wape2006.org